Eklenme Tarihi: 21/05/2020

Burhan Doğançay 1929 yılında İstanbul’da doğdu. Ressam ve fotoğrafçı olan sanatçı, sanat eğitiminin başlangıcını ressam ve harita subayı olan babası Adil Doğançay ve tanınmış ressam Arif Kaptan’dan aldı. Gençlik yıllarında futbolcu olan dayısı nedeniyle futbol tutkusu olan Doğançay bir süre Gençlerbirliği’nde top oynadı.

Sanatçının eserleri deneyimsel içerikleriyle, gerçeklikten soyutlamaya, görsel kurgu ve kolaja kadar her alanı kapsadı. Uzun süre insanların kent duvarlarında bıraktığı izleri inceledi, zamanın ruhunu yansıtmaya çalıştı. Zaman zaman farklı coğrafyalardan zaman zamansa popüler kültürden semboller kullanarak istediği mesajı vermeye uğraştı.

 

            Yapıtlarında tüketim ve iletişim gibi meseleleri eleştirdi. Bunu kendine has bir tarzla farklı materyelleri bir araya getirerek yaptı. Sanatçı Pop sanatı, Sokak sanatı, Dışavurumculuk, İzlenimcilik, Soyut dışavurumculuk, Kavramsal sanat ve Fotorealizm gibi akımlara dahil oldu.

 

            1950’de  Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde aldığı hukuk eğitimini tamamladı ve Paris’e giderek  Académie de la Grande Chaumière’nın sanat kurslarına katıldı.

 

            1952 yılında maddi sıkıntılardan dolayı dublörlük, gece bekçiliği, barmenlik hatta kilisede yerleri süpürmek gibi işler yaptı. Bu yıllarda Almanya, İtalya, İsviçre, Danimarka ve İsveç gibi ülkelere seyahat etti. 1953 yılında Paris Üniversitesi’nde ekonomi doktorası yaptı.

 

            1955 yılında doktorasını bitirip Türkiye’ye döndükten sonra Ticaret Bakanlığı’nda çalışmaya başladı ve babasıyla beraber Sanat Sevenler Kulübü’nde ortak sergiler açtı. İlk kişisel sergisini 1956 yılında Ankara’da açtı. Aynı yıl Brüksel’deki Dünya Fuarı’nda Türk Pavyonu direktörlüğü yaptı.

 

            1961 yılında 22. Devlet Resim ve Heykel Yarışması beş resmini kabul etti.

 

            İş gezileriyle gittiği Amerika'ya yerleşme kararı aldı ve 1962 yılında New York’a taşındı. 1962 - 1964 yılları arasında Türk Turizm ve Enformasyon Ofisi Müdürlüğü görevlerinde bulundu.

Mavi Senfoni, Burhan Doğançay

1963 yılında yurt dışındaki ilk sergisini Paris’te açtı. Bu yıl New York’taki Washington Square Galleries’de Andy Warhol gibi tanınmış sanatçıların da yer aldığı World Show Sergisi’nde Türkiye’yi temsil etti.

 

            1964 yılında Guggenheim Müzesi'nin müdürü Thomas Messer, Doğançay’ın yapıtlarından birini müze koleksiyonuna aldı, bu durum sanatçıya ressam olma yolunda inanç aşıladı. 

 

            1965 yılında New York kentini resmettiği suluboyaları Journal American dergisinin 3 Ocak ve 8 Ağustos sayısına kapak oldu. 1966 yılında ise başka bir suluboyası 27 Şubat sayısına kapak oldu. 1967 yılında metro istasyonlarında graffiti sanatçılarının saldırı altında olduğu bir dönemde New York Metro Duvarları Serisi’ne başladı.

 

            1969 yılında Los Angeles’ta ilk baskı çalışmalarını gerçekleştirdi. New York Metropolitan Sanat Müzesi'nde 20. yüzyıl Sanatları Bölüm Başkanı olan Henry Geldzahler, Tamarind Lithography Workshop Estitüsü'nde Demirhindi Litografi Atölye’sinde çalışması için Doğançay’a burs sağladı. June Wayne tarafından kurulan atölyenin çalışmalarına Ed Ruscha, Jim Dine, Josef Albers ve Louise Nevelson gibi 70 sanatçı katıldı. 10 yıl süren çalışmalarda Doğançay, “Duvarlar V” adlı 11 yapıtlı bir taş baskı serisi, toplamla ise 16 taş baskı çıkardı. Aynı yıl L. A. Tamarind Taşbaskı çalışmaları üyesi oldu.

 

            1970’li yıllarda fotoğraf alanına olan ilgisini geliştirmeye başladı. Bu yıllarda New York duvarlarıyla başlayan “Duvarlar” fotoğraf serisine başladı. Ona göre duvarlar yaşamın ardında kalan her şeyi yansıtıyordu, 1975 yılında bu fikirden yola çıktı ve 114 ülkeyi kapsayan “Dünya Duvarları” projesine başladı. 1982’de bu fotoğrafları ilk kez “Fısıldayan Duvarlar” adı altında Paris Georges Pompidou’da sergiledi.

 

            1972 yılında eşi Angela Haussmann ile New York’ta Hotel Pierre’de bir Macar balosunda tanıştı ve 1978 yılında evlendiler. 1976 -1977 yılları arasında İsviçre’de yaşayan sanatçı, 1977 yılında İstanbul’da Galeri Beyaz’da yurt dışında yaptığı resimlerden oluşan bir sergi düzenledi.

  

            1984’te ENKA Bilim ve Sanat Ödülü'nü kazandı.

 

            1983’te sanatçının tasarımları ünlü halı merkezi Aubusson’da halılara dokunmaya başlandı.

 

            1986 yılında Asya-Avrupa Bienali’ne katıldı. Aynı yıl çektiği, onarımdan geçen Brooklyn Köprüsü’nün 19 adet fotoğrafı, kentin 100. yıl kutlamalarında (1998) JFK Uluslararası Havaalanı’nda iki yıl kadar bir süreyle sergilendi. Daha sonra bu fotoğraflar “Walls of the World” adı altında kitaplaştırıldı. 1987’de 1.İstanbul Bienali’ne katılım sağladı.

 

            1991 yılında hala süregelen “Duvarlar” projesi için Togo, Güney Afrika, Benin, Namibya, Zimbabve ve Rusya’ya gitti. Johannesburg’da şehrin merkezindeki duvarları çekerken saldırıya uğradı, bıçak zoruyla makinasını çaldırdı ancak sivil polisler makinayı bulup geri getirdi ve sanatçı birkaç sıyrıkla bu olayı atlatmış oldu. Aynı yıl İstanbul’da Çamlıca Sanat Evi’nde özgün baskı çalışmalarına başladı. Süleyman Saim Tekcan’ın gözetiminde “Duvarlar” serisi için 10 tane ipek baskı üretti.

 

            1992 yılında Rusya Kültür Bakanlığı Takdir Madalyası aldı. Kültür Bakanlığı’nın davetlisi olan Doğançay, St. Petersburg’daki Rus Devlet Müzesi’nde kişisel sergi açan ilk batılı sanatçı oldu. Sergi daha sonra Moskova’daki Sanatçılar Birliği’ne taşındı ve orada sergilendi. 30 yılın sonunda, yaşadığı Manhattan’daki iki odalı apartman dairesinden SoHo Singer binasında lüks bir çatı katına taşındı.

 

Kompoisyon 1, Burhan Doğançay

 

             1995 yılında TC Cumhurbaşkanlığı Sanatta Yaşam Boyu Başarı ve Kültüre Destek Ulusal Madalyası kazandı.

 

            2001’de Dr. Nejat Eczacıbaşı Vakfı’nın desteği ile Dolmabahçe Sarayı’nda retrospektif sergisini düzenledi.

 

            2003’te sanatçının “Hat Sanatına Saygı” adlı yapıtı Avrupa Parlemento Binası’na asıldı. Aynı yıl Türkiye’ye döndü ve İstanbul’a yerleşti.

 

            2004 yılında Doğançay Müzesi adıyla Türkiye’nin ilk modern sanat müzesini kurdu.

 

            Sanatçı 20 kişisel sergi açtı, 30’u aşkın karma sergiye katıldı. Eserleri; ABD, Almanya, Avusturya, Belçika, Büyük Britanya, Danimarka, Fransa, İsveç, İsviçre, Japonya, Kanada, Rusya, Türkiye, Ürdün ve Yunanistan gibi ülkelerde müze koleksiyonlarında bulunuyor.

Son Güncelleme: 26/07/2020 Yazan: Sanat Mezat

Anahtar Kelimeler : Burhan Doğançay

Henüz Yorum Yapılmamış !
Yorum yapabilmek için giriş lütfen giriş yapınız. Üye Girişi

Başarıyla Sepete eklendi !